Ngày 15/01/2010 Chi bộ Trường THPT Lấp Vò 2 họp lệ, trong phiên họp đầu năm, Chi bộ đã đưa ra nhiều dự thảo quan trọng; Thứ nhất: Dự thảo phát triển Chi bộ thành Đảng bộ; Thứ hai: Thống nhất “mô hình đột phá năm 2010” với đề án “Văn hóa học đường”.
Để giúp giáo viên và học sinh biết thêm về đề án “Văn hóa học đường”, chúng tôi xin đăng bài giảng “Văn hóa nhà trường” của Thạc sĩ Trần Minh Hòa, Trưởng phòng Phổ thông, Sở Giáo dục & Đào tạo Đồng Tháp.

VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG

1. Khái niệm văn hoá nhà trường
1.1 Văn hoá là gì?
Có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hoá (có hơn 400 định nghĩa về văn hoá), nhưng tựu chung lại có thể hiểu văn hoá theo cách tiếp cận sau:
- Tiếng Hán: Văn có nghĩa là vẻ đẹp, có giá trị; Hoá có nghĩa là giáo hoá
- Tiếng Anh: Culture (vun trồng); Culture Agri (vun trồng cây cối); Culture Animi (trồng trọt tinh thần/nuôi dưỡng tâm hồn con người).
Nghĩa gốc của văn hóa là cái đẹp. Theo cách nhìn phương đông, hình thức đẹp đẽ biểu hiện trước hết trong lễ, nhạc, cách lãnh đạo, quản lý,… đặc biệt trong ngôn ngữ, cách ứng xử lịch sự. Nó biểu hiện thành một hệ thống các chuẩn mực, giá trị ứng xử được mọi người chấp nhận và xem là đẹp đẽ
Định nghĩa Văn hoá của UNESCO: “Văn hoá hiểu theo nghĩa rộng là một phức thể, tổng thể các đặc trưng diện mạo về tinh thần, vật chất, tri thức, tình cảm khắc hoạ lên bản sắc của một cộng đồng gia đình, xóm làng, xã hội v.v...”. Văn hoá không chỉ bao gồm nghệ thuật văn chương mà cả những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống giá trị, những truyền thống tín ngưỡng”.
Văn hoá hiểu theo nghĩa hẹp: “Văn hoá là một tổng thể những hệ thống biểu trưng (kí hiệu) chi phối cách ứng xử và sự giao tiếp trong một cộng đồng khiến cộng đồng ấy có đặc thù riêng...Văn hoá bao gồm hệ thống những giá trị để đánh giá một sự việc, một hiện tượng (đẹp hay xấu, có đạo đức hay vô đạo đức, phải hay trái, đúng hay sai v.v ...) theo cộng đồng ấy.

Một số định nghĩa khác về văn hoá:
Văn hoá đó là dòng chảy của các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, các truyền thống, các nghi lễ… chúng được hình thành qua thời gian khi mọi người cùng làm việc, cùng giải quyết các vấn đề, cùng đương đầu với các thách thức (Kent D. Peterson và Terrence E. Deal, 2006).
Văn hoá tượng trưng cho một hệ thống độc lập bao gồm các giá trị và cách ứng xử chung trong một cộng đồng và có khuynh hướng được duy trì trong một thời gian dài (Kotter và Heskett, 1992).

1.2 Văn hoá tổ chức:
Văn hoá tổ chức: (organization culture) là gì?
Khái niệm văn hoá của một tổ chức được Greert Hofstede định nghĩa như sau: đó là một tập hợp các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin và hành vi ứng xử của một tổ chức  tạo nên sự khác biệt của các thành viên của tổ chức này với các thành viên của tổ chức khác (Greert Hofstede , Cultures & Organisations, 1991).
Văn hoá tổ chức có thể được mô tả như một tập hợp chung các tín ngưỡng, thông lệ, hệ thống giá trị, quy chuẩn hành vi ứng xử và cách kinh doanh riêng của từng tổ chức. Những mặt trên sẽ quy định mô hình hoạt động riêng của tổ chức và cách ứng xử của các thành viên trong tổ chức (Tunstall, 1983).

1.3. Văn hoá nhà trường
Văn hoá nhà trường có đầy đủ đặc tính của văn hoá tổ chức song nó có những đặc trưng riêng.
Văn hoá nhà trường là một tập hợp các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin và hành vi ứng xử... đặc trưng của một trường học, tạo nên sự khác biệt với các tổ chức khác.
Văn hoá nhà trường liên quan đến toàn bộ đời sống vật chất, tính thần của một nhà trường. Nó biểu hiện trước hết trong tầm nhìn, sứ mạng, triết lý, mục tiêu, các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản lý... bầu không khí tâm lý. Thể hiện thành hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quy tắc ứng xử... được xem là tốt đẹp và được mỗi người trong nhà trường chấp nhận.
Một nghiên cứu mới đây của GS Trương Yên Minh Học viện Giáo dục NIE, Singapore (2007) đã cho thấy thứ tự của 8 giá trị được xếp thứ hạng cao trong giá trị văn hoá doanh nghiệp và 8 giá trị được xếp thứ hạng cao trong giá trị văn hoá nhà  trường

Những biểu hiện của văn hoá nhà trường tích cực, lành mạnh
- Nuôi dưỡng bầu không khí cởi mở, dân chủ, hợp tác, tin cậy và tôn trọng lẫn nhau;
- Mỗi cán bộ, giáo viên đều biết rõ công việc mình phải làm, hiểu rõ trách nhiệm, luôn có ý thức chia sẻ trách nhiệm, tích cực tham gia vào việc ra các quyết định dạy và học;
- Coi trọng con người, cổ vũ sự nỗ lực hoàn thành công việc và công nhận sự thành công của mỗi người;
- Nhà trường có những chuẩn mực để luôn luôn cải tiến, vươn tới;
- Sáng tạo và đổi mới;
- Khuyến khích giáo viên cải tiến phương pháp nâng cao chất lượng dạy và học; Giáo viên được khuyến khích tham gia đóng góp ý kiến trong mọi hoạt động của nhà trường;
- Khuyến khích đối thoại và hợp tác, làm việc nhóm
- Chia sẻ kinh nghiệm và trao đổi chuyên môn
- Chia sẻ quyền lực, trao quyền, khuyến khích tính tự chịu trách nhiệm
 - Chia sẻ tầm nhìn
- Nhà trường thể hiện sự quan tâm, có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ, lôi kéo cộng đồng cùng tham gia giải quyết những vấn đề của giáo dục.
Những biểu hiện tiêu cực, không lành mạnh (phi văn hoá) trong nhà trường:
- Sự buộc tội, đổ lỗi cho nhau
- Sự kiểm soát quá chặt chẽ đánh mất quyền tự do và tự chủ  của cá nhân
- Quan liêu, nguyên tắc một cách máy móc
- Trách mắng học sinh vì các em không có sự tiến bộ
- Thiếu sự động viên khuyến khích
- Thiếu sự cởi mở, thiếu sự tin cậy
- Thiếu sự hợp tác, thiếu sự chia sẻ học hỏi lẫn nhau
- Mâu thuẫn xung đột nội bộ không được giải quyết kịp thời
 

2. Tầm quan trọng của việc phát triển văn hoá nhà trường
 2.1. Ý nghĩa của việc phát triển văn hoá nhà trường
  Tại sao phải nuôi dư¬ỡng, vun trồng VH NT tích cực lành mạnh ?
  Nghiên cứu của GS. Peter Smith (ĐH Sunderlans) cho thấy VHNT có ảnh hưởng vô cùng to lớn đối với chất lượng cuộc sống và hiệu quả hoạt động của nhà trường. Các lý do cần phải nuôi dưỡng vun trồng VHNT tích cực, lành mạnh có thể tóm tắt như sau:
  - Sự phát triển của trẻ em chịu ảnh hư¬ởng rất lớn của môi trường văn hoá xã hội nơi các em lớn lên; Môi tr¬ường văn hoá trường học thuận lợi giúp trẻ có nhiều cơ hội để phát triển; Môi tr¬ường này không thuận lợi (thù nghịch) làm thui chột sự phát triển;
  - VHNT lành mạnh giúp giảm bớt sự không hài lòng của giáo viên và giúp giảm thiểu hành vi cử chỉ không lịch sự của học sinh;
  - Tạo ra môi trường thuận lợi hỗ trợ việc dạy và học, khuyến khích giáo viên, học sinh nỗ lực rèn luyện, học tập đạt thành tích mong đợi.
  - VHNT lành mạnh nuôi dưỡng, hỗ trợ việc dạy và học.

  Vào đầu năm hàng năm học các đơn vị đều tổ chức tốt "Tuần lễ sinh hoạt công dân", giúp học sinh nắm được tình hình chung của đất nước, của ngành và những chủ trương chính sách có liên quan đến học sinh, các nội quy, quy chế, các truyền thồng tốt đẹp của địa phương, của nhà trường. Các hội thi học sinh giỏi văn hoá; thi văn thơ truyện ngắn; thi viết thư quốc tế UPU, thi hùng biện, thi tiếng hát hay học sinh trung học phổ thông.... được duy trì thường xuyên vừa tạo được sân chơi bổ ích, vừa có tác dụng giáo dục nhiều mặt cho học sinh đã góp phần nâng cao đời sống tâm hồn tình cảm của tuổi trẻ tác động tích cực đến việc hình thành nhân cách của học sinh về mặt tư tưởng, truyền thống, thẩm mỹ, đạo đức, lối sống. 

 2.2. Ảnh hưởng của văn hoá nhà trường đến giáo viên
  Khuyến khích mối quan hệ hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau giữa các giáo viên
  - Giáo viên cảm thấy thoải mái dễ dàng thảo luận về những vấn đề hay khó khăn mà họ đang gặp phải.
  - Giáo viên sẵn sàng chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn.
  - Giáo viên tích cực trao đổi phương pháp và kỹ năng giảng dạy.
  - Giáo viên quan tâm đến công việc của nhau.
  - Giáo viên cùng hợp tác với lãnh đạo nhà trường để thực hiện mục tiêu giáo dục đã đề ra.
  Tạo bầu không khí tin cậy thúc đẩy giáo viên quan tâm đến chất lượng và hiệu quả giảng dạy, học tập:
  - Bầu không khí cởi mở, tin cậy, tôn trọng lẫn nhau tạo động lực để giáo viên quan tâm cải tiến nâng cao chất lượng dạy và học.
  - Cải thiện thành tích giảng dạy và học tập của trường.
  Ngành giáo dục tiếp tục duy trì và đẩy mạnh phong trào thi đua "Dạy tốt - học tốt"; tiếp tục cuộc vận động "Xây dựng - Kỷ cương - Tình thương – Trách nhiệm" ở mức cao hơn; các phong trào thi đua: "Giỏi việc nước - Đản việc nhà", "Trường Xanh - Sạch - Đẹp", "Hội thi giáo viên giỏi" và các hoạt động khác thu hút hàng ngàn giáo viên hưởng ứng nhằm chung sức xây dựng cuộc sống văn hoá nhà trường lành mạnh. Song bên cánh đó vẫn còn 1 vài giáo viên ứng xử thiếu văn hoá với đồng nghiệp, với quần chúng xung quanh, cá biệt với học sinh: Một giáo viên trường H thiếu thân thiện với học sinh và hậu quả học sinh mang đầu heo treo trước lớp thay lời cảnh cáo; thầy giáo trường A khi lên lớp không đồng phục, thả nút áo ngực, chửi mắng học sinh “đồ ngu”; thầy để trò cập cổ cùng nhau vào quán rượu…

 2.3. Ảnh hưởng của văn hoá nhà trường đến học sinh
   Tạo ra một bầu không khí học tập tích cực
  - HS cảm thấy thoải mái, vui vẻ, ham học.
  - HS được thừa nhận, được tôn trọng, cảm thấy mình có giá trị.
  - HS thấy rõ trách nhiệm của mình.
  - HS tích cực khám phá, liên tục trải nghiệm và tích cực tương tác với giáo viên, nhóm bạn.
  - HS nỗ lực đạt thành tích học tập tốt nhất.
  Tạo ra môi trường thân thiện cho HS:
  - An toàn, cởi mở, tôn trọng.
  - Cởi mở và chấp nhận các nhu cầu và hoàn cảnh khác nhau của học sinh.
  - Khuyến khích học sinh phát biểu/bày tỏ quan điểm cá nhân.
  - Xây dựng mối quan hệ ứng xử tôn trọng, hiểu biết lẫn nhau, học hỏi lẫn nhau giữa thầy và trò.
  Hầu hết các trường trong tỉnh đều có nội quy nhà trường, nội quy lớp học, quy định đồng phục, học sinh thực hiện tốt chuẩn mực văn hoá qua ngôn phong, hành vi và ứng xử.
  Trường THCS Mỹ Hội hàng tháng đều tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp. Nội dung và hình thức rất thiết thực thu hút hàng trăm học sinh tham gia.
  Song bên cạnh đó vẫn còn một vài trường hợp trò xử sự với trò thiếu văn hoá; học sinh trộm cắp tiền của bạn cùng lớp; một học sinh C thường xuyên vi phạm được GVBM, GVCN nhắc nhỡ nhiều lần nhưng không khắc phục, còn có thái độ vô lễ, ham doạ, chửi mắng quát nạt giáo viên. Một học sinh trường D, sau khi nhậu say lái xe vào trường chửi mắng thầy cô; một học sinh trường X mang phân người vào trường, phóng uế lớp học chỉ vì không thích thầy cô. Một học sinh tại trường H sau khi nhậu say, lái xe honda vào trường hành hung thầy cô. Phổ biến nhất là học sinh mua quà bánh, nước uống mang vào lớp và xả rác bừa bải trong phòng học, …..

 3. Vai trò của hiệu trưởng trong lãnh đạo phát triển văn hoá nhà trường
 3.1  Ảnh h¬ưởng của hiệu tr¬ưởng đến văn hoá nhà trư¬ờng
  Hiệu trưởng có vai trò quyết định/chi phối sự phát triển văn hoá nhà trường
  - Tư duy phát triển giáo dục của người hiệu trưởng ảnh hưởng đến văn hoá nhà trường.
  - Hiệu trưởng có vai trò quan trọng trong việc hình thành các chuẩn mực, các giá trị cốt lõi, niềm tin.
  - Sự quan tâm, chú ý của hiệu trưởng đến cái gì…sẽ ảnh hưởng chi phối VHNT.
  - Hiệu trưởng xác định, tập hợp tạo lập hệ thống giá trị cốt lõi của trường.
  - Hiệu trưởng xác định các đặc trưng và chia sẻ tầm nhìn.
  Những cách ảnh hưởng của hiệu trưởng đến VHNT
  - Hiệu trưởng phải là người lãnh đạo gương mẫu (người hiệu trưởng luôn là tấm gương cho GV, NV, HS).
  - Hiệu trưởng hình thành VHNT thông qua hàng trăm hoạt động tương tác hàng ngày với CB, GV, HS, phụ huynh và cộng đồng.
  - Hiệu trưởng chú ý đến nhu cầu của GV và nhu cầu của HS.
  - Cách phản ứng của người hiệu trưởng đối với những biến động trong nhà trường.
  - Hiệu trưởng xác lập cơ chế đánh giá, thi đua khen thưởng (đúng người, đúng việc).
  - Phong cách lãnh đạo dân chủ, tăng cường đối thoại, cùng tham gia, phân công trách nhiệm rõ ràng.
  - Khả năng biết lắng nghe của hiệu trưởng nuôi dưỡng bầu không khí tâm lý cởi mở, tin cậy, tôn trọng lẫn nhau ở nơi làm việc.
  - Tiêu chuẩn chọn lựa và sa thải nhân viên.
  Nhìn chung hầu hết hiệu trưởng các trường là người lãnh đạo gương mẫu, mẫu mực, quan tâm nhiều đến việc trường và đời sống giáo viên, là trung tâm đoàn kết của đơn vị được thầy cô giáo tin tưởng, quý trọng. Cá biệt có 1 hiệu trưởng trường T rất độc tài, cho mình luôn luôn nói đúng và làm đúng. Trong các phiên họp hội đồng, hầu hết thời gian dành cho thầy nói, các thành viên chỉ nghe. Thầy cô trong hội đồng phát biểu xây dựng trái ngược với ý nghĩ của thầy, thầy phát tay ra hiệu ngồi xuống không cho trình bày.
 

3.2. Hiệu tr¬ưởng nuôi dư¬ỡng văn hoá trư¬ờng học bằng cách nào
  - Chia sẻ tầm nhìn, sứ mệnh của trường với CB, GV.
  - Giữ vai trò dẫn dắt (bằng các định hướng, chiến lược, mục tiêu), thể hiện uy tín.
  - Khuyến khích và tích cực ủng hộ sự đổi mới, sự sáng tạo để giáo viên phát triển tối đa khả năng của họ.
  - Coi trọng việc đào tào, bồi dưỡng chuyên môn để không ngừng phát triển đội ngũ.
  - Khuyến khích giáo viên tích cực hợp tác với đồng nghiệp trong và ngoài trường.
  - Tạo điều kiện để mỗi học sinh đều có cơ hội thể hiện khả năng/ năng lực.
  - Thúc đẩy sự đối thoại, trao đổi chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm.
  - Tạo dựng bầu không khí cởi mở, dân chủ và nhân văn.
  - Khuyến khích tinh thần hợp tác và kỹ năng làm việc nhóm.
  Hiệu trưởng là người lãnh đạo để tạo lập ra văn hóa của nhà trường (cái gì mà hiệu trưởng muốn hướng tới, muốn xây dựng); Triết lý của người hiệu trưởng ảnh hưởng đến văn hoá của nhà trường (triết lý cá nhân của mỗi một hiệu trưởng là khác nhau dẫn đến văn hoá của mỗi nhà trường là khác nhau).
 

4. Định hình hệ thống các giá trị cốt lõi để phát triển văn hoá nhà trường 

 4.1 Xem xét các giá trị đặc tr¬ưng của nhà trư¬ờng
        Mỗi nhà trường đều có lịch sử tồn tại và phát triển. Sự tồn tại, phát triển của nhà trường qua thời gian đã tạo ra những giá trị văn hoá nào đó.
       Cần có những khảo sát đánh giá các giá trị văn hoá đang tồn tại trong nhà trường: đâu là các giá trị tích cực, tiêu cực, đâu là các giá trị văn hoá được nhiều nhất cán bộ, giáo viên trong trường mong muốn.
      Hiệu trưởng cần phải nhận ra đâu là những giá trị văn hoá đích thực, cốt lõi có tính đặc trưng của nhà trường đang tồn tại tạo nên sự khác biệt về bản sắc với các trường khác để nuôi dưỡng, vun trồng. 
       Những giá trị văn hoá không phải là cố định, bất biến, nó có thể thay đổi tuỳ thuộc vào sự thay đổi của xã hội (có tính định kỳ, có thời hạn…), vì vậy hiệu trưởng phải luôn luôn vun trồng những giá trị văn hoá nhà trường.

 4.2 Định hình hệ thống các giá trị cốt lõi
  Cần có những khảo sát, đánh giá về các giá trị cá nhân và các giá trị văn hoá hiện đang tồn tại trong nhà trường…các giá trị văn hoá được mọi người mong muốn.
  Hiệu trưởng chia sẻ các kết quả khảo sát đánh giá này với cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và thu thập ý kiến của mọi người để định rõ những giá trị đặc trưng, cốt lõi nhất mà nhà trường cần phải tập trung vun trồng, phát triển.
  Hiệu trưởng cùng giáo viên hiện thực hoá các giá trị này trong các giao tiếp ứng xử hàng ngày, trong quá trình xây dựng mục tiêu giáo dục, kế hoạch năm học, quá trình đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh.
  Các bước xác định các giá trị cốt lõi (hoạt động trên lớp):
  Bước 1: Cung cấp thông tin về các giá trị đã có trong trường.
 Bước 2: Nêu một số giá trị (VD: 5 giá trị…) được cho là quan trọng nhất
 Bước 3: Đọc lên từng giá trị một và ghi vào tờ giấy lớn.
  Bước 4: Xem các giá trị nào giống nhau hoặc là nằm trong một giá trị khác thì gạch bỏ.
  Bước 5: Phát cho mỗi người năm mẩu giấy (có chữ √) và họ dán vào năm giá trị mà họ cho là quan trọng nhất.
  Bước 6: Sau khi dán xong, hãy đếm năm giá trị nào được chọn nhiều nhất.
  Bước 7: Chia nhóm 5 người, thảo luận về ý nghĩa 5 giá trị đã được nhiều người chọn.
 

5. Cách thức phát triển VHNT
 5.1. Những đặc điểm của một nhà trư¬ờng thành công (9 đặc điểm)
  - Dạy học hướng vào học sinh, lấy học sinh làm trung tâm.
  - Chương trình học đảm bảo tính học thuật, tính khoa học.
  - Phương pháp giảng dạy tích cực hoá người học, kích thích tự học.
  - Khuyến khích trao đổi chia sẻ kinh nghiệm.
  - Thúc đẩy, cổ vũ tinh thần hợp tác, kỹ năng làm việc nhóm.
  - Đẩy mạnh bồi dưỡng, phát triển chuyên môn cho đội ngũ giáo viên (Hiệu trưởng có kế hoạch tổ chức bồi dưỡng, hỗ trợ chuyên môn cho GV; Khuyến khích GV tích cực học hỏi, thường xuyên dự giờ, trao đổi chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn; Thiết lập quy trình, công cụ giám sát, đánh giá khen thưởng hợp lý, nhằm thúc đẩy GV cải thiện, nâng cao chuyên môn).
 - Chia sẻ vai trò lãnh đạo (hiệu trưởng và các giáo viên phải cùng làm việc, cùng hoạt động với tinh thần hợp tác và cộng tác).
  - Nuôi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề một cách sáng tạo.
  - Xây dựng mối quan hệ thân thiện, hỗ trợ, gần gũi với cộng đồng (Nhà trường luôn luôn hỗ trợ cộng đồng, cung cấp các dịch vụ có chất lượng tốt về giáo dục cho cộng đồng và ngược lại cộng đồng luôn luôn hỗ trợ lại nhà trường).
 5.2 Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng các mối quan hệ ứng xử có văn hoá trong nhà trường
 Nói tới văn hoá là nói tới “hệ thống những giá trị chi phối cách ứng xử và sự giao tiếp” Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói “ Văn hoá là hiểu biết, hiểu biết làm người xử sự, xử thế với bản thân, gia đình, xã hội, thiên nhiên là đẹp đẽ nhất của văn hoá”
  -  Xây dựng các quy tắc giao tiếp, ứng xử với mọi người trong nhà tr¬ường (HS-HS, HS-GV, GV-GV, GV-HT, HT-HS…) 
        Hiệu trưởng trao đổi với giáo viên, học sinh… để họ thảo luận, hình thành các quy định, quy tắc ứng xử: HS-HS, HS-GV, GV-GV, GV-HT, HT-HS. Các quy định, quy tắc này tuỳ thuộc điều kiện từng trường, chúng có thể gồm các tuyên bố sau:
  + Tôn trọng người khác.
  + Tôn trọng lời hứa/sự cam kết và hợp đồng.
  + Trung thực.
  + Tránh cách nói mỉa mai, chỉ trích,… làm tổn thương người khác.
  + Luôn tìm ưu điểm ở người khác.
  + Đặt vị trí mình vào vị trí người khác để đối xử.
  - Xây dựng các quy tắc ứng xử  với môi trường
  + Bảo vệ sức khỏe.
  + Giữ gìn vệ sinh trường, lớp.
  + Bảo vệ môi trường sống.
  + Tiết kiệm năng lượng.

 5.3 Cách thức phát triển văn hoá nhà trư¬ờng
  -  Làm thế nào để nuôi dư¬ỡng/ phát triển văn hoá nhà trường lành mạnh/ tích cực?
       Trao đổi với học viên về nội dung này, để họ có thời gian suy nghĩ và viết ra những ý tưởng, giải pháp của mình, sau đó tập hợp lại. Dưới đây là những gợi ý:
  + Biểu dương những thành tích dù là nhỏ: Công nhận công khai những thành tích của giáo viên, học sinh và nhân viên trong trường;
  + Phát triển kỹ năng hợp tác, làm việc nhóm (GV-GV, HS-HS, GV-HS); Bố trí thời gian trong tuần để giáo viên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn; Khuyến khích giáo viên tích cực tham gia vào các hoạt động của nhà trường;
  + Mọi hoạt động, đặc biệt là các hoạt động tài chính trong trường cần được công khai, minh bạch; Khuyến khích văn hóa chia sẻ.
  + Khuyến khích các bộ phận, đơn vị trong trường đề ra phong cách làm việc( đi đúng giờ, chuẩn bị tài liệu trước khi đi họp…);
  + Giải quyết kịp thời, hiệu quả, dứt điểm những xung đột (nếu có);
  - Cách thức phát triển văn hoá nhà trư¬ờng lành mạnh/tích cực
       Hiệu trưởng sử dụng những cách thức dưới dây để dẫn dắt, lãnh đạo phát triển VHNT:
  1). Xây dựng bầu không khí dân chủ: cởi mở, hợp tác, cùng chia sẻ hỗ trợ lẫn nhau; mọi người đều được tôn trọng, luôn được coi trọng và có cơ hội thể hiện, phát triển các khả năng của mình;
  2). Xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá, khen thưởng hợp lý thúc đẩy mọi người nỗ lực làm việc;
  3). Mỗi cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong trường đều có bản mô tả công việc, rõ trách nhiệm, quyền hạn và nghĩa vụ; 
  4). Hiệu trưởng tăng cường dự giờ, trao đổi chuyên môn với GV đứng lớp về cách dạy và học;
  5). Làm cho học sinh biết là các em được yêu thương, được quan tâm chăm sóc;
  6). Cố gắng bảo đảm cho học sinh có một tương lai xứng đáng với sự đầu tư của cha mẹ các em;
  7). Hiệu trưởng chia sẻ quyền lực, mạnh dạn trao quyền cho giáo viên trong đó đề cao vai trò lãnh đạo hoạt động dạy và học của giáo viên;
  8). Cho mọi người thấy là bạn đang làm việc với cương vị là một hiệu trưởng, đầy nhiệt tâm, luôn trách nhiệm và đầy tình yêu thương học trò;
  9). Hiệu trưởng nên có mặt thường xuyên trong trường và trong lớp học; tham dự càng nhiều những sinh hoạt của học sinh thì càng tốt;
  10). Hiệu trưởng thường xuyên trau dồi kỹ năng giao tiếp; lắng nghe tất cả mọi người;
  11). Khuyến khích phụ huynh học sinh tham gia vào các hoạt động giáo dục của trường và làm cho phụ huynh hiểu rõ vai trò của họ;
  12). Hiệu trưởng luôn suy nghĩ để học hỏi, để đổi mới và nâng cao uy tín của mình trong nhà trường.

HTT
Theo Ban biên tập