II. Giải pháp nâng cao chất lượng dạy - học môn Ngữ văn THPT:
Thứ  nhất, cần phát huy, thay đổi phương pháp học- hiểu-vận dụng-sáng tạo… chứ không phải học thuộc. Cần đầu tư thêm một số phương tiện: tranh ảnh, sách báo, phim ảnh… để phục vụ cho bộ môn. Mỗi trường nên đặt mua các loại tạp chí chuyên ngành để giáo viên nắm bắt thông tin văn học một cách kịp thời.

 Thứ hai, giáo viên cần năng động, nhiệt tình, sáng tạo trong dạy học. Giáo viên nhà khoa học sư phạm, người nghệ sĩ, kỹ sư tâm hồn của h ọc sinh; là người chủ đạo, người truyền thụ kiến thức, người hướng dẫn, gợi ý để học sinh tìm hiểu, tiếp nhận, khám phá các giá trị nội dung và hình thức nghệ thuật của tác phẩm; là người chủ đạo, định hướng cho học  sinh tìm hiểu, phân tích tác phẩm, nhưng nhiều khi phải khuyến khích các em tinh thần phản biện, tìm tòi, phát hiện những cái đẹp, cái hay (và cả cái khiếm khuyết) của tác giả trong tác phẩm; nghĩa là phải phát huy tinh thần “dân chủ” trong giờ học, nhưng không nên “theo đuôi quần chúng”(lời Bác Hồ), vì có thể sa đà vào những điều lệch lạc, không trọng tâm. Đồng thời; phải sử dụng linh hoạt các hình thức dạy học: khi thì phát, phân tích, tổng hợp, diễn giảng, có khi còn tạo ra những “khoảng lặng nghệ thuật” để học trò thẩm thấu tác phẩm.

Thứ  ba, đội ngũ quản lý nên theo dõi sát thực lực của học sinh để đề ra chỉ tiêu phấn đấu vừa tầm, không nên áp đặt chỉ tiêu cho giáo viên. Ngành giáo dục phải thật sự quyết liệt, sâu sát trong chỉ đạo và quản lí đối với bậc phổ thông, Nói nhiều, hô hào trên diễn đàn, giấy tờ nhưng vẫn không làm chuyển biến được công tác phân luồng học sinh khi học xong lớp 9. Nếu có các giải pháp tốt, đồng bộ, chúng ta sẽ sàng lọc, phân luồng đuợc học sinh. Các em học được, học tốt thì cho học tiếp lên cấp 3. Số em học quá tệ, học không được, không có khả năng thi vào đại học, cao đẳng thì định hướng học nghề, học trung cấp. Giải pháp chính là làm sao các trường nghề, trung cấp phải có thương hiệu, có chất lượng và đảm bảo được đầu ra, có công ăn việc làm ổn định, cách nhìn nhận của xã hội về người thợ, người công nhân thông thoáng hơn, không quá hẹp hòi, định kiến như lâu nay và hơn nữa khoảng cách thu nhập giữa thầy và thợ cần thu hẹp lại.

Thứ tư, phải nâng cao chất lượng bồi dưỡng thường xuyên giáo  viên Văn các cấp. Sinh viên Ngữ văn và giáo viên Ngữ văn nếu không thường xuyên học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ và hun đúc niềm say mê văn học, thì không thể giảng dạy tốt. Nói cách khác, PPDH dù có khoa học đến mấy, cũng vẫn chỉ là lý thuyết; còn việc vận dụng PPDH một cách linh hoạt và sáng tạo, để đạt hiệu quả cao trong thực tế giảng dạy- thì tuỳ thuộc rất nhiều vào tài năng của người giáo viên.  Học  sinh cũng phải có ý thức học tập tốt môn Ngữ văn, phải coi trọng và say mê môn học này. Thầy giáo không thể dạy tốt, nếu học trò lười học và coi thường môn Văn. Cần làm cho học sinh cần hiểu rằng: Môn Ngữ văn tuy không dễ kiếm tiền, kiếm danh- nhưng có vai trò cực kỳ to lớn vì nó dạy ta trở nên Con Người - có văn hoá đích thực và có nhân cách!

Thứ  năm, học sinh phải có đọc trước và đọc kỹ tác phẩm, thì mới bước đầu cảm- hiểu tác phẩm, mới sơ bộ nắm được chủ đề, kết cấu, trạng thái cảm xúc, hay cốt truyện, tính cách các nhân vật và các biện pháp thể hiện của tác giả. Phải nắm được tiểu sử của tác giả và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm.Tác phẩm văn học là thế giới nội tâm của nhà văn, thể hiện tư tưởng, thái độ, tình cảm của nhà văn đối với cuộc sống, thể hiện khát vọng Chân- Thiện- Mỹ của nhà văn. Không nắm được tiểu sử tác giả và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm, thì không thể hiểu đúng, đánh giá đúng được tác phẩm. Thêm vào đó, phải chăm chỉ ôn tập, rèn luyện tích luỹ kiến thức từ thấp đến cao. Cần phát huy tính tích cực chủ động trong học tập. Nâng cao năng lực tự học tự rèn luyện, kết hợp học đi đôi với hành ( chịu khó đọc nhiều sách báo để nâng cao năng lực đọc văn thẩm văn , tham gia viết báo, sáng tác văn học, viết nhật kí…). 

Kết luận: